Oorlog in het Midden-Oosten, conflict in Oost-Europa, oplopende spanningen rond de Stille Oceaan. Voor beleggers roept dat een terechte vraag op: wat doen geopolitieke schokken met je rendement op de lange termijn? De cijfers van de afgelopen 36 jaar geven daar een verrassend helder antwoord op.

Dimensional Fund Advisors analyseerde 21 grote geopolitieke gebeurtenissen sinds 1990, van de Golfoorlog in 1990 tot de inval van Rusland in Oekraïne en het conflict tussen Israël en Hamas. Het patroon dat naar voren komt ondersteunt een principe dat wij al langer aanhangen: markten verdisconteren nieuws snel, en wie de stormen uitzit wordt doorgaans beloond.

-0,2%
5 dagen na de schok
+1,7%
1 maand later
+6,4%
6 maanden later
+14,6%
12 maanden later

Markten kijken vooruit

Aandelenkoersen reageren op nieuwe informatie. Wanneer een gebeurtenis volgens beleggers slecht is voor de economie, dalen koersen. Maar zodra dat nieuws is verwerkt in de prijzen, hervatten markten hun gebruikelijke gedrag: ze stellen prijzen in op basis van een positief verwacht rendement. Anders zou niemand nog willen beleggen.

Dat klinkt abstract, maar het verklaart wat de cijfers laten zien. In de eerste vijf dagen na een geopolitieke gebeurtenis was het gemiddelde rendement van de Amerikaanse aandelenmarkt licht negatief (-0,2%). Daarna kantelt het beeld: na een maand stond er gemiddeld +1,7% op de teller, na zes maanden +6,4%, en na een vol jaar +14,6%. De markt corrigeert kort, en pakt vervolgens haar normale ritme weer op.

Hoger rendement na schok dan gemiddeld

Ter vergelijking: het gemiddelde rendement over alle voortschrijdende twaalfmaandsperiodes in dezelfde periode bedroeg 12,4%. Het gemiddelde rendement ná een geopolitieke schok lag dus hoger dan het gemiddelde rendement in willekeurige jaren. Dat is geen toeval, maar het logische gevolg van prijzen die zich herstellen nadat de eerste schrik is verwerkt.

In twee van de 21 gevallen was het rendement na twaalf maanden alsnog negatief. Een positieve uitkomst is dus geen garantie. Maar de balans van de data is duidelijk in één richting.

"Het gemiddelde 12-maandsrendement na een geopolitieke gebeurtenis bedroeg 14,6%. Dat is hoger dan het gemiddelde rendement van 12,4% in willekeurige jaren."

36 jaar geschiedenis, één rode draad

De geanalyseerde gebeurtenissen zijn divers: de Aziatische valutacrisis (1997), de aanslagen van 11 september (2001), de oorlog in Irak (2003), de eurocrisis (2009), de Brexit (2016) en de oorlog in Oekraïne (2022). Wat al deze schokken bindt is dat ze op het moment zelf onzeker en alarmerend voelden. Wat ze ook bindt is dat de aandelenmarkten in alle gevallen hun opwaartse pad hervatten zodra de eerste schok was verwerkt.

Het bredere plaatje is nog krachtiger. Een belegger die in 1970 één dollar in de wereldwijde aandelenmarkt (MSCI World) stak, zag dat bedrag, door alle crises, oorlogen en koersdalingen heen, uitgroeien tot meer dan honderd dollar in 2025. Dat is geen rechte lijn, maar wel een onmiskenbare richting.

Wat dit betekent voor jou als belegger

  • Verkoop niet uit angst. Emotionele reacties op het nieuws kosten doorgaans rendement.
  • Houd je beleggingshorizon voor ogen. Geopolitiek heeft over één jaar een ander effect dan over tien jaar.
  • Spreid breed. Een wereldwijd gespreide portefeuille is minder gevoelig voor lokale schokken.
  • Vertrouw op het mechanisme. Markten passen prijzen aan en herstellen daarna hun verwachte rendement.

Conclusie: rust is het beste advies

Geopolitieke conflicten zijn echte gebeurtenissen met echte gevolgen. Wij bagatelliseren dat niet. Maar als belegger heb je geen invloed op wat er in de wereld gebeurt, wel op hoe je daarop reageert. De data van de afgelopen 36 jaar laat zien dat de meest waardevolle reactie op geopolitieke onrust meestal ook de moeilijkste is: niets doen.

Bij EBI Capital geloven we in beleggen op basis van bewijs, niet op basis van de waan van de dag. De huidige geopolitieke spanningen zijn ernstig, maar passen in een patroon dat we vaker hebben gezien. Wie zijn portefeuille goed heeft afgestemd op zijn risicoprofiel en horizon, hoeft niet te handelen op het journaal.

Wetenschappelijk. Helder. Doelgericht.

Disclaimer: Dit artikel is opgesteld door EBI Capital Partners B.V. en heeft uitsluitend een informatief karakter. Het vormt geen beleggingsadvies in de zin van de Wet op het financieel toezicht (Wft). Rendementen uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst. Bronnen: Dimensional Fund Advisors, "Above the Fray: Geopolitical Risk" (maart 2026) en "Above the Fray: Market Returns During Past Geopolitical Conflicts" (mei 2026). Onderliggende data: Fama/French Total US Market Research Index (gemiddelde rendementen na 21 geopolitieke gebeurtenissen, 1990-2025) en MSCI World Index (groei van $1, 1970-2025), in USD. Indexen zijn niet direct belegbaar en hun rendement weerspiegelt geen kosten van portefeuillebeheer. EBI Capital staat onder toezicht van de Autoriteit Financiële Markten (AFM).