Je hebt er vast weleens over nagedacht: wat is nu eigenlijk het verschil tussen actief en passief beleggen? Het lijkt een simpele vraag, maar de realiteit is dat de gangbare definities van deze termen vaak meer verwarring dan duidelijkheid scheppen. In dit artikel duiken we in de kern van dit debat en laten we zien waarom de traditionele labels hun tijd hebben gehad.
Een probleem van definitie
Als je kijkt naar de grote vermogensbeheerders, zie je een merkwaardige inconsistentie. Fondsen die een index volgen, zoals die van Vanguard, iShares, e.d., worden steevast als passief geclassificeerd. Maar fondsen van bedrijven als Dimensional Fund Advisors (DFA), die ook strikte, systematische regels volgen, worden bestempeld als actief. Waarom? Omdat ze niet simpelweg een bekende index volgen. Dit is een klassiek voorbeeld van een ‘onderscheid zonder verschil’.
Laten we eens inzoomen op een concreet voorbeeld: small-cap beleggen. De S&P Small Cap 600 index wordt door veel beleggers gezien als een zuiver ‘passieve’ benchmark. De selectie van de bedrijven in deze index is echter allesbehalve passief. Het S&P Index Committee, een groep van analisten, hanteert zeer actieve criteria:
-
Winstgevendheidseisen
-
Liquiditeitsdrempels
-
Specifieke sectorbalans
-
Uitsluiting van ‘penny stocks’
Het comité komt regelmatig bijeen om te beslissen welke bedrijven aan de index worden toegevoegd of eruit worden verwijderd. Dit zijn onmiskenbaar actieve beslissingen, maar het eindresultaat wordt ‘passief’ genoemd omdat het een index is.
De ware overeenkomsten
Nu vergelijken we dit met een ‘actief’ fonds, zoals de Dimensional US Small Cap ETF (DFAS). Dit fonds maakt gebruik van eigen regels, zoals winstgevendheidsscreens en een momentumfactor, om te bepalen welke aandelen in de portefeuille komen. Het cruciale punt is dat, zodra deze regels zijn vastgesteld, het fonds exact zo werkt als een indexfonds: er worden geen willekeurige beslissingen genomen over de aan- of verkoop van specifieke aandelen. Het is een systematisch, transparant en herhaalbaar proces.
De kern van de zaak is dat zowel ‘passieve’ indexfondsen als ‘actieve’ fondsen van bijvoorbeeld DFA op een identieke manier functioneren:
-
Ze volgen vooraf bepaalde, systematische regels.
-
Er worden geen discretionaire beslissingen genomen over individuele effecten.
-
Ze maken geen gebruik van markttiming.
-
Hun methodologieën zijn volledig transparant.
De enige ‘actieve’ beslissing vindt plaats bij het opstellen van de initiële selectieregels—wat voor elk fonds geldt.
Een betere benadering voor beleggers
In plaats van ons te verliezen in een zinloos debat over ‘actief’ versus ‘passief’, kunnen we ons beter richten op de échte vragen:
-
Systematisch vs. Discretionair: Volgt het fonds een vaststaand regelboek of vertrouwt het op de subjectieve keuzes van een fondsbeheerder?
-
Transparantie: Zijn de regels van het fonds duidelijk en openbaar, zodat je precies weet hoe het belegd?
-
Kostenstructuur: Wat zijn de totale kosten, inclusief beheervergoedingen en transactiekosten?
-
Risicofactoren: Op welke systematische factoren (zoals omvang, waarde of winstgevendheid) richt het fonds zich?
-
Kwaliteit van de uitvoering: Hoe efficiënt en gedisciplineerd wordt de strategie in de praktijk gebracht?
De meest succesvolle beleggingsstrategieën, of ze nu ‘actief’ of ‘passief’ worden genoemd, hebben één ding gemeen: ze zijn systematisch, transparant en gedisciplineerd.
Het gaat er dus niet om of een fonds actief of passief is, maar of de systematische benadering gebaseerd is op gedegen principes en op een kostenefficiënte manier wordt uitgevoerd.
Door deze nieuwe manier van denken kunnen we ons losmaken van nutteloze semantische discussies en ons focussen op wat echt telt: jouw beleggingsstrategie en de samenstelling van je portefeuille.
Benieuwd hoe deze inzichten bijdragen aan jouw portefeuille? Neem contact met ons op of vraag een kennismakingsgesprek aan. We laten je graag zien hoe wetenschap en data hand in hand gaan met succesvol beleggen.
