Waarom je hersenen je soms voor de gek houden… en wat dat betekent voor beleggers
Wij krijgen regelmatig vragen van onze klanten of wij ons licht willen laten schijnen op artikelen die zij tegenkomen in de media. Nu kunnen we niet alles lezen, maar soms komen we verrassend nieuwe inzichten tegen. Zo kwam ik laatst interessant onderzoek (Split Brain Theory) uit de jaren ’60 tegen van Michael Gazzaniga en Roger Sperry, die later in 1981 de Nobelprijs voor de Geneeskunde kreeg voor zijn werk.
Ons brein is meesterlijk in het creëren van betekenis, maar niet altijd in het vinden van de waarheid. Michael Gazzaniga, pionier in de cognitieve neurowetenschappen, ontdekte dat onze linkerhersenhelft fungeert als een “interpreter”: het probeert voortdurend verklaringen te vinden voor gebeurtenissen, ook wanneer de beschikbare informatie beperkt of misleidend is. Het verrassende aan het onderzoek was: deze interpretaties kunnen volledig fout zijn.
Dit mechanisme zien we ook terug in de financiële wereld. Analisten proberen markten en economische ontwikkelingen te duiden en presenteren hun verklaringen met volle overtuiging. Maar net als ons brein construeren ook zij verhalen die misschien logisch klinken, maar niet altijd de werkelijke oorzaak weergeven.
Een herkenbaar voorbeeld: de aandelenmarkt stijgt in één week met vijf procent. Analisten verklaren:
-
“Institutionele beleggers kopen massaal tech-aandelen.”
-
“Het consumentenvertrouwen is gestegen, daarom geloven beleggers weer in de economie.”
-
“Een renteverlaging stimuleert de aandelenmarkt.”
In werkelijkheid kan de stijging het gevolg zijn van een complexe mix van factoren, deels willekeurig, en vaak niet volledig te verklaren. Toch voelen beleggers zich gerustgesteld door het verhaal – een klassiek voorbeeld van Gazzaniga’s “interpreter” in actie.
De kracht van evidence-based indexbeleggen
Hier komt evidence-based indexbeleggen (EBI) om de hoek kijken. In plaats van te vertrouwen op verhalen, hypes of intuïtieve verklaringen, richt EBI zich op wetenschappelijk onderbouwde principes:
-
Diversificatie: Spreid risico over meerdere beleggingen en markten.
-
Lage kosten: Minimaliseer onnodige kosten en transacties.
-
Factorbeleggen: Gebruik bewezen factoren zoals bijvoorbeeld waarde, kwaliteit en winstgevendheid.
-
Discipline en lange termijn: Blijf consistent, ongeacht de verhalen van de dag.
Door te beleggen op basis van deze principes vermijd je dat je beslissingen laat sturen door interpretaties die mooi klinken, maar misschien volledig verkeerd zijn. Waar Gazzaniga ons leert dat onze hersenen betekenis construeren, laat EBI zien dat je de werkelijkheid wél rationeel kunt benaderen – op basis van bewijs in plaats van verhalen.
Conclusie
Onze hersenen zijn zo gemaakt om logica en samenhang te zoeken, ook wanneer die er niet volledig is. In de financiële wereld vertaalt dit zich naar een overvloed aan verklaringen van analisten, die vaak overtuigend maar niet altijd correct zijn. Evidence-based investing biedt een krachtig tegenwicht: een rationele, wetenschappelijk onderbouwde aanpak die beleggers helpt hun emoties en de verhalen van de dag los te laten, en te focussen op wat echt werkt op de lange termijn.
Wat uiteindelijk resulteert in financiële rust en een grote kans dat je je financiële doelstellingen ook werkelijk gaat halen.
